MS_44_A_8_2v-1.jpg

Meester Lichtenauers gevechtssysteem

Dit is een korte uitwerking van het ‘merkvers’ van meester Lichtenauer, het rijmvers waarin hij de wijsheid van zijn leer, de krijgskunst met betrekking tot het langzwaard, uiteenzet. 

Het origineel stamt uit de 14e eeuw en werd mondeling overgebracht door vers en vertelling, daar de meeste mensen niet konden lezen of schrijven. Een vers op rijm was dus een mooie manier om de leer snel verkort te leren, het merkvers heeft meer weg van een geheugensteun of checklist dan een leertekst. Gelukkig heeft de latere meester Ringeck het Merkvers voorzien van commentaar en de nodige uitleg. Waar een passage uit Lichtenhauers merkvers vaak twee rijmregels heeft, is Ringecks uitleg over de zinnen soms een passage van een halve bladzijde. Sommigen zeggen dat de originele leer afstamt van het messervechten: het wapen dat werd gehanteerd door boeren en burgers. Deze ’messer’ waren messen, vaak ter grote van een zwaard, en hadden soms een handvat groot genoeg om met twee handen te gebruiken. Tegen de 15e eeuw waren er zelfs ‘Grossmesser’, dit waren tweehandige zwaarden met het uiterlijk van een mes. De traditie om te spreken over de lange (kant) en de kurtzn (korte kant) stamt hier waarschijnlijk van af. Aangezien een messer aan één kant scherp en soms gekromd, was deze snijkant daadwerkelijk langer.

De interpretatie van het vers is mogelijk gemaakt door beschikbare uitleg van latere meesters zoals Ringeck, Doebringer en Von Danzig. Joachim Meyers veel latere manuscript is een directe afstammeling van dit gevechtssysteem en is mooi geschreven en geïllustreerd, wat de interpretatie van andere soortgelijke werken ten goede komt. 

 

Basisprincipes

Het systeem berust op het behouden van het initiatief, Dit word ‘Voor’ (Vor) blijven genoemd en de tegenstander in het ‘na’ (Nach) houden, het herwinnen van het Vor waneer dit is verloren door gebruik te maken van preventieve of gelijktijdige tegenacties. Een sleutel techniek is inschatting van tijd en de mogelijkheid om gelijktijdig tegelijkertijd (Indes) met de actie van de tegenstander toe te slaan, waarmee men de tijd en mogelijkheid bij de tegenstander reduceert om een tegenactie in te zetten. Weringen moeten een aanval in zich hebben, een wering die alleen verdedigd laat de tegenstander in controle 

  • Val aan (neem en behoud het initiatief)
  • Verdedig met aanvallend potentieel (verdediging bevat aanval of terugname initiatief
  • Gebruik sterk tegen zwak en zwak tegen sterk
  • Gevoel (sterk zwak, Vor Nach, Indes)
  • Gebruik  en beheers de afstand tussen jou en je tegenstander.

Technieken
Lichtenauer benoemd in zijn merkvers een opsomming van 16 basis technieken. Er zijn nog meer technieken omdat er variaties zijn en men een techniek langs twee zijden kan toe passen of meerdere technieken kan combineren. Andere technieken worden verder in het merkvers omschreven maar werden blijkbaar niet als basis technieken gezien.

 

De technieken worden steeds in drie delen omschreven:

Naam techniek /vertaling

omschrijving

opmerkingen

 

Zornhau / De toornslag

- Slag van boven (oberhau) geleverd van rechts. Kan ook worden gebruikt om een aanval te deflecteren. 

- Maisterhau / Meesterslagen 

Allen meesterslagen worden gebruikt om zowel een bepaalde garde te overmeesteren (zieVersetzen) of om het initiatief terug te winnen als gelijktijdige tegenaanval tegen bepaalde aanvallen

 

Krumphau * / De kromme slag

- Een roterende slag geleverd vanuit de polsen/voorarmen op het verticale vlak, waarbij men meestal de polsen aanvalt. Men slaat schuin vooruit. Punt naar voren zwaard in ongeveer 135 graden hoek ten opzichte van de onderarmen. Eventueel raakt men ook het plat van het zwaard van de tegenstander op een van de resonantie knopen.

 

Zwerchhau * / De zwerkslag (hemelslag)

-Een roterende slag geleverd op het horizontale vlak meestal op hoofdhoogte maar ook naar andere doelen

 

Shielhau * / De schele of verdraaide slag

-Een slag die het blad van de tegenstander opzij slaat om vervolgens langs het verplaatste wapen omlaag te slaan. Dit kan ook gezien worden als een roterende slag maar dan vertikaal  naar de tegenstander toe. Het Lijkt op sturtzhauw.

 

Sheitelhau / de schedelslag of kruinslag, of scheidende slag

-Een uitgestrekte oberhau met de armen hoog gehouden om de tegenstander te in bereik te overtreffen als hij een laag doel aanvalt.  De armen blijven op schouder hoogte of hoger. Men slaat naar het voorhoofd of top van de schedel van de tegenstander

 

Vier Leger / de vier hoede of Gardes

-De vier basishoudingen -hoede of gardes; Alber, Ochs*, Pflug* en Vom tach

Gardes zijn begin- , eind- en tussentijdse posities of houdingen. 

 

Verzetsen /  verzetten

- De toepasselijke slagen om de vier hoede of gardes tegen te gaan: 
Krumphau tegen Ochs
Zwerchau tegen Vom Tag
Shielhau tegen Pflug (en Langen ort)
Shietelhau tegen Alber

- preventief

 

Nachreisen * / navolgen

- Toeslaan tijdens de tegenstander zijn voorbereiding of na zijn uitvoering van een aanval.

- preventief

 

Uberlaufen / beter lopen

- Aanval ontwijken en naar het dichtstbijzijnde doel aanvallen (bijvoorbeeld; Schietelhau)

- Gelijktijdig

 

Absetzen * / opzij zetten

- De Ochs & Pfluch offensief gebruiken

- Gelijktijdig weren vanuit een aanval en steken naar de tegenstander

 

Durchweseln * / doorwisselen

- Aanvalshoek veranderen om het doel te raken door uit binding draaien

Dit kan door de binding te verlaten maar ook door in de binding te blijven en toe te slaan met het gevest!

- Vanuit een binding, tegen sterke weerstand

 

Durchlauffen / doorlopen

- Tot een worsteling om de tegenstander te werpen. 

In komen om te worstelen

- Vanuit een binding of gelijktijdig 

 

Zucken / rukkende beweging

- Om een verdediging heen aanvallen  uit een binding trekken.

Meestal met een steek maak kan ook met slag of snee zijn met overrompelt de tegenstander door effectief af te wisselen van doel opening en aanvalsmethode.

- Vanuit een binding, tegen sterke weerstand

 

Abshneiden / afsnijden

- Getrokken of geduwde snijbeweging tegen de polsen (of onderarmen)

- Gelijktijdig

 

 

Hande Trucken / handen drukken

- Als Abshneiden maar dan tegen polsen of handen. Men weert op tegenstander zijn onderarmen en duwt de armen omhoog weg en omlaag zodat men bijna volledig rond de polsen snijd en de tegenstander opzij duwt.

- Gelijktijdig

 

Zwei Hangen * / twee hangers

- Door duwen om te steken vanuit de bindingen met de gardes …Ochs en Pflug

- Vanuit een binding, tegen zwakke weerstand

 

Winden * / Winden of om elkaar draaien

- Veranderen tussen de hoede Ochs en Pflug (beide zijden) om in een binding voordeel te behalen door hefboomwerking

- Vanuit een binding, tegen sterke weerstand

 

De 17 techniek hierboven worden door Lichtenauer omschreven als de kern van de leer, de basis princiepes. Er zijn binnen de leer nog veel meer technieken zoals bijvoorbeeld duplieren, mutieren, anzetsen, schnappen  en ausser ahbnemen.

 

Extra opmerkingen:
Slagen worden gemaakt van de ene hoede naar de andere (door een derde volgens Meyer).  Hoede posities bestaan om dit te ondersteunen, waaronder Kron ( het gevest voor je de punt omhoog) Langen Ort ( Langen Ort /lange punt: zwaard recht voor uit punt op de tegenstander armen vrijwel gestrekt zoals na het uitvoeren vaan een steek of halverwege een horizontale slag) en Nebenhut ( Nebenhut / Neven hoede/ garde, waar de kling nabij de zijkant van de dij uitkomt na een neerwaartse slag). Veel slagen worden gemaakt op een ongewone manier. In plaats van dat de voorarm in hetzelfde vlak beweegt als het zwaardblad, beweegt het blad zich ongeveer in een hoek van 90 graden van de as van de onderarm. De voorarm roteert om dit mogelijk te maken. Wanneer men deze roterende slagen uitvoert, is het belangrijk om het gevest van het zwaard zo te houden dat de pareerstang vrijwel haaks staan op Uw knokkels. Het is bijzonder handig om hierbij de duim op het plat van het blad te leggen tijdens deze slagen 

Deze wijze van zwaard vasthouden is nuttig in bij alle in de lijst hierboven vermelde en met een Asterisk gemarkeerde technieken technieken (*).

 

Deze tekst is oorspronkelijk opgezet door Adam (EHCG Chapter Leeds 2004) en vertaald door Merlyn Janssen, EHCG Chapter Tilburg, naar het Nederlands, met wat extra aanvullingen. 

proef-1.jpg